Verbrand Verleden

Leesclubs

Voor de voorbereiders van Verbrand Verleden geef ik wat suggesties voor leesclubvragen.

Negen jaar geleden heb ik samen met mijn medelezeressen een Goereese leesclub opgericht en onze eerste vraag is standaard: “Wat vonden jullie van het boek?”

“Maakt Hélène Groenhof’s proces Verbrand Verleden tot een Bildungsroman pur sang? En welke thema’s spelen er nog meer in deze roman?”

“Onderdelen van deze roman worden wel vergeleken met het werk van Hermann Hesse, waarbij steeds weer de confrontatie van de mens met zichzelf aangekaart wordt. Herkennen jullie deze dualiteit, ego versus persoonlijke groei, bij de personages in dit boek? Zo ja, bij wie?”

“De hardvochtige houding van Hélènes moeder zorgt voor onderlinge spanningen. Wie lijdt hier het meest onder? Gezien de achtergrond van Hélènes moeder vind je de manier waarop ze haar moederrol heeft ingevuld begrijpelijk?

“Wat was de normering over vrouwen in de periode dat Hélène klein was? En het tijdbeeld van de vaders? Wat vinden jullie daarvan? Is er veel veranderd sinds de jaren zestig, zeventig van de vorige eeuw?”

“Breekt deze roman een lans voor het Joodse geloof? Hoe staan jullie hier tegenover, met het oog op de huidige situatie tussen Israël en Palestina?”

“De rol van banken ligt, na de afgelopen bankencrisis die qua oorzaak niet veel verschilt van het begin van de Grote Depressie in 1939, in de 21ste eeuw nogal gevoelig. De LIRO is door Duitse inmenging verworden tot een foute bank en de Nederlandse medewerkers die er al werkzaam waren, werkten ijverig mee aan het wegsluizen van Joodse bezittingen. Is deze normvervaging misschien inherent aan het bankwezen in het algemeen?”

“Spreken we in onze tijd nog over verliezers en winnaars in oorlogen? En zouden de verliezers veroordeeld worden tot herstelbetalingen, zoals Duitsland na het verliezen van de Eerste Wereldoorlog? De Amerikanen waren avers tegen deze betalingen aan Frankrijk en Engeland. Stel dat die herstelbetalingen niet opgelegd zouden zijn, zou de geschiedenis dan een andere loop hebben genomen?”

Voor de vluchtlijnen hebben vele vrijwilligers hun leven moeten geven. Zouden jullie je hiertoe geroepen voelen, wetende welke risico’s je kon lopen? Hoe staan jullie tegenover mensen die liever wegkeken?”

“Wat vinden jullie van de situatie in Denemarken ten tijde van de Tweede Wereldoorlog? Bestaat onze vroegere verzuiling nog steeds of is er meer eengezindheid? En wat is de rol van het geloof hierin?”

 

Voor boekenclubs die graag persoonlijke gesprekken onder elkaar willen voeren, voeg ik deze vragen toe:

“Met wie heb je je in dit verhaal het meest kunnen identificeren?”

“Zijn er overeenkomsten tussen de personages en jullie eigen groeiproces en hoe reageren jullie en/of je omgeving hier op?”